Nói đến trạng thái hồi hộp, chắc không ai không biết nó diễn ra làm sao: ít thì thở dồn dập, nhiều thì thấy tim đập thình thịch, thiếu điều rớt ra ngoài! Có người lâu lâu gặp phải chuyện gì ấn tượng lắm mới hồi hộp, cũng có người luôn có cảm giác hồi hộp hàng ngày. Chính từ đây nảy sinh lắm thắc mắc mà ngay cả thầy thuốc nếu không chuyên khoa tim mạch cũng khó trả lời.
Hồi hộp hay còn gọi đánh trống ngực là triệu chứng hay gặp ở rất nhiều người bị bệnh tim và cả những người không bị bệnh này. Nó không phải là một triệu chứng đặc trưng cho một nhóm bệnh tim nào, mà thực ra chỉ là một trong những cảm giác gây bất an và khiến mọi người lo âu, thấy cần phải đi khám bệnh ở một thầy thuốc chuyên khoa tim mạch.
Không phải cứ hồi hộp là bị bệnh tim
Triệu chứng hồi hộp để chẩn đoán là dấu hiệu của một bệnh về tim mạch thì cần phải kết hợp với những triệu chứng khác như hay mệt, khó thở, phù chân... Việc quá lo âu với khả năng bị bệnh tim khi có cảm giác đánh trống ngực cũng gây tăng tiết chất Epinephrine trong máu, cộng với sự gia tăng hoạt động của hệ thần kinh thực vật làm gia tăng nhịp tim và sự co bóp của cơ tim, càng làm nặng thêm cảm giác hồi hộp của bệnh nhân và có thể gây khó thở, tức nghẹn vùng ngực nữa. Cảm giác này rất hay xảy ra vào ban đêm hoặc khi bệnh nhân có việc gì phải lo lắng.
Trong các điều kiện bình thường, những người khoẻ mạnh có type thần kinh trung gian trầm tĩnh và cả một số người khác cũng không thể nghe thấy tiếng đập nhịp nhàng của trái tim. Họ chỉ cảm thấy đánh trống ngực và hồi hộp khi đang ở tình trạng căng thẳng vì hoạt động gắng sức, do xúc động hay hoạt động tình dục. Kiểu hồi hộp và đánh trống ngực này mang tính chất sinh lý bình thường mà nguyên nhân của nó là sự hoạt động quá mức của tim làm tim đập nhanh và tăng co bóp. Cảm giác này có thể xuất hiện do một số bệnh đi kèm như: sốt, thiếu máu nặng hay hội chứng cường giáp. Ngoài ra, nếu cảm giác hồi hộp đánh trống ngực xuất hiện trong bất kỳ trường hợp nào cũng phải nghĩ đến bệnh tim và cần đến khám thầy thuốc chuyên khoa tim mạch để được chẩn đoán chính xác.
Điều trị triệt để không dễ
Nguyên nhân hay gặp nhất với những bệnh nhân bị bệnh tim mạch là tình trạng rối loạn nhịp tim bao gồm tình trạng ngoại tâm thu, cơn nhịp nhanh kịch phát, rối loạn thần kinh tim... Những bệnh này có thể là nguyên phát nhưng cũng có thể là hậu quả của bệnh van tim, bệnh động mạch vành hay bệnh viêm cơ tim. Việc chẩn đoán những rối loạn nhịp gây ra triệu chứng hồi hộp đánh trống ngực thật ra không khó, chỉ cần đến khám bác sĩ chuyên khoa tim mạch để nghe tiếng tim, bắt mạch và đo điện tâm đồ. Nguyên nhân gây ra tình trạng rối loạn nhịp tim cũng có thể được xác định bằng cách siêu âm tim.
Việc quá lo âu với khả năng bị bệnh tim khi có cảm giác đánh trống ngực cũng làm gia tăng nhịp tim và sự co bóp cơ tim, làm nặng thêm cảm giác hồi hộp của bệnh nhân và có thể gây khó thở, tức nghẹn vùng ngực.
Tuy nhiên cũng cần lưu ý, không phải lúc nào bệnh nhân cũng có cảm giác đánh trống ngực thường xuyên mà chỉ xảy ra vào một vài thời điểm trong ngày, nhất là vào ban đêm. Khi đó, nếu chỉ khám thông thường thì người thầy thuốc không thể phát hiện được. Chỉ đo nghiệm pháp đo điện tim 24 giờ mới cho kết quả chẩn đoán chính xác nhất. Bệnh nhân được đeo một máy điện tim nhỏ, gắn các điện cực vào vùng trước tim và sinh hoạt bình thường. Tất cả các hoạt động điện của tim sẽ được máy điện tim ghi nhận và lưu trữ trong đĩa cứng của máy. Ngày hôm sau, kết quả sẽ được truyền qua máy tính và nhờ một chương trình đặc hiệu mà những rối loạn nhịp tim sẽ được ghi nhận.
Việc điều trị chứng hồi hộp không phải dễ dàng và không thể biết trước lúc nào thì bệnh nhân rơi vào tình trạng như vậy. Việc đầu tiên là phải giải toả tình trạng lo âu quá đáng của bệnh nhân bằng liệu pháp tâm lý để cắt bớt một phần vòng xoắn bệnh lý của chứng hồi hộp. Chủ yếu là tự bệnh nhân phải biết kiềm chế cảm xúc, luyện tập yoga hay thiền để tạo sự quân bình về cảm xúc của cơ thể. Sau đó là sử dụng các loại thuốc chống loạn nhịp và thuốc ức chế tăng tiết quá đáng chất Adrenaline và Epinephrine của bệnh nhân. Tất nhiên là phải điều trị các bệnh khác gây ra tình trạng này như sốt cao, hội chứng cường giáp, thiếu máu nặng và các bệnh tim như suy tim, viêm cơ tim, thiếu máu cơ tim… Một số trường hợp phải can thiệp bằng thủ thuật cắt đốt hệ thần kinh tự chủ của tim.
PGS.TS.BS Nguyễn Hoài Nam - sgtt
