Thủ phạm nguy hiểm gây bệnh tim mạch

Thủ phạm nguy hiểm gây bệnh tim mạch

Lượng cholesterol trong máu cao là nguyên nhân chính gây ra bệnh tim mạch, đặc biệt dẫn đến các chứng xơ vữa động mạch, tăng huyết áp, tai biến mạch máu não; thậm chí còn gây ra các bệnh về sỏi túi mật, đái tháo đường...

Những năm 70 của thế kỷ trước, tỷ lệ người có lượng cholesterol (thành phần của các chất béo có trong máu) vượt ngưỡng chỉ chiếm khoảng vài phần trăm dân số thì đến nay, 29,1% dân số cả nước có lượng cholesterol trong máu vượt ngưỡng. Đáng báo động, tỷ lệ này ở người thành thị lên tới 44,3%. Các nhà chuyên môn cảnh báo, lượng cholesterol trong cơ thể quá cao sẽ gây các bệnh về tim mạch, huyết áp, đái tháo đường… Vậy cần phải làm gì để phòng tránh nguy cơ trên?

44,3% thị dân có lượng cholesterol cao

GS.TS Phạm Gia Khải, Chủ tịch Hội Tim mạch Việt Nam khuyến cáo, cholesterol là một dạng chất béo do gan sản xuất ra và dung nạp qua chế độ ăn uống. Khi dư thừa cholesterol trong máu rất nguy hiểm và việc tích tụ cholesterol sẽ khiến cho hẹp động mạch, máu đi qua khó khăn hơn, làm giảm lượng máu tới mô cơ thể, bao gồm cả tim. Vì thế, lượng cholesterol trong máu cao là nguyên nhân chính gây ra bệnh tim mạch, đặc biệt dẫn đến các chứng xơ vữa động mạch, tăng huyết áp, tai biến mạch máu não; thậm chí còn gây ra các bệnh về sỏi túi mật, đái tháo đường...

Theo PGS.TS Lê Bạch Mai, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, kết quả khảo sát trên 4.800 người (từ 25 đến 74 tuổi) tại 4 vùng: thành thị (Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh), nông thôn, vùng núi và duyên hải trong 3 năm (2007 - 2010) của Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho thấy, tỷ lệ người có lượng cholesterol cao là 29,1%, đặc biệt ở thành thị, tỷ lệ này lên đến 44,3% (trung bình cứ 2 người ở thành thị thì có 1 người thừa cholesterol).

Đặc biệt, tỷ lệ cholesterol trong máu cao tăng nhanh khi bước sang tuổi 35 - 44 là 41,7% và tăng gần 3 lần ở người cao tuổi, khoảng 61,3%. GS. Mai giải thích, sự gia tăng mỡ máu, đặc biệt là cholesterol liên quan đến chế độ ăn.

Kết quả khảo sát cũng cho thấy, gần một nửa chất béo trong khẩu phần ăn của người thành phố là từ thịt, ngoài ra là từ trứng, sữa. Trong khi đó, người dân lại ăn rất ít rau xanh và hoa quả - yếu tố để tránh lượng cholesterol trong máu cao.

Theo kết quả điều tra, tỷ lệ ăn rau quả của người Việt Nam trong suốt 2 thập niên qua không thay đổi, chỉ khoảng 200gram. Đáng lo hơn, cholesterol cao không biểu hiện rõ rệt dưới dạng bệnh nên người dân thường khó nhận biết và thường chủ quan hoặc không có biện pháp đối phó.

Hạn chế sử dụng các thực phẩm chế biến sẵn

Các chuyên gia khuyến cáo phương án dự phòng dựa trên cơ sở thay đổi lối sống và chế độ dinh dưỡng, bao gồm: tăng cường các hoạt động thể lực; kiểm soát cân nặng; bỏ thói quen sử dụng thuốc lá...

Theo TS. Nguyễn Thị Lâm, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng quốc gia, đối với người rối loạn lipid máu và cholesterol cao nên tăng cường ăn các loại rau xanh và trái cây trong khẩu phần ăn hằng ngày; tăng cường ăn các loại đậu hoặc các chế phẩm; Mỗi tuần nên ăn ít nhất ba bữa cá để cung cấp axit béo hệ omega-3, có tác dụng bảo vệ tim mạch.

Đồng thời, người có cholesterol cao nên giảm ăn đồ ngọt, chỉ nên ăn tối đa từ 10 - 20gr chất ngọt mỗi ngày. Hạn chế ăn chất béo từ động vật (tránh ăn mỡ động vật, ăn thịt gia cầm thì nên bỏ da, uống sữa đã tách kem, chọn các loại sữa chua hay phomát có hàm lượng chất béo ít, chỉ khoảng 1-2%). Hạn chế ăn thức ăn rán (chiên), xào và các thực phẩm chế biến sẵn. Hạn chế dùng các loại thực phẩm từ phủ tạng động vật (não, bầu dục bò, tim, gan lợn…). Những loại này có tỷ lệ cholesterol khá cao.

Tuy có nhiều cholesterol nhưng lòng đỏ trứng đồng thời cũng có nhiều lecithin, là một chất điều hoà chuyển hoá cholesterol trong cơ thể. Do đó, ở người có cholesterol máu cao, không nhất thiết kiêng hẳn trứng mà có thể ăn trứng 1-2 lần trong tuần. Đặc biệt, nên tăng cường sử dụng các loại thực phẩm chứa nhiều vi chất tự nhiên giúp giảm cholesterol dư thừa như Gamma Oryzanol có dồi dào trong dầu màng gạo. “Nếu đúng chuẩn, trung bình mỗi người phải ăn 400gr rau xanh, hoa quả mỗi ngày sẽ làm giảm 2 lần nguy cơ bị các bệnh tim mạch, mỡ máu” - PGS.TS Lê Bạch Mai nhấn mạnh./.

VOV

Cholesterol: Những điều cần biết

Cholesterol: Những điều cần biết

Tại sao phải xét nghiệm cholesterol trong máu

Vì cholesterol máu có liên quan chặt chẽ với bệnh tim mạch, mà bệnh tim mạch là nguyên nhân tử vong hàng đầu trên thế giới. Bệnh tim mạch nói trong bài này gồm cả bệnh tim, chủ yếu các bệnh tim thiếu máu cục bộ như nhồi máu cơ tim, và bệnh mạch chủ yếu các tai biến mạch não như xuất huyết não hoặc nhồi máu não. Tử vong do bệnh tim đứng hàng đầu, còn tử vong do bệnh mạch đứng thứ hai, vậy tử vong tim mạch chiếm “thủ khoa” và chuyện dễ hiểu. Ðiều đáng nói ở đây là đa số trường hợp của cả hai bệnh trên đều do một nguyên nhân là vữa xơ động mạch, mà vữa xơ động mạch lại có liên quan chặt chẽ đến cholesterol huyết. Sang thế kỷ 21, Tổ chức Y tế Thế giới cho biết tử vong tim mạch vẫn đứng đầu, do đó xét nghiệm cholesterol trong máu vẫn còn rất cần thiết trong thời gian dài dài! Bảng 1 cho thấy cholesterol càng cao thì tử vong do bệnh tim thiếu máu cục bộ càng nhiều.

Vì cholesterol máu có liên quan chặt chẽ với bệnh tim mạch, mà bệnh tim mạch là nguyên nhân tử vong hàng đầu trên thế giới. Bệnh tim mạch nói trong bài này gồm cả bệnh tim, chủ yếu các bệnh tim thiếu máu cục bộ như nhồi máu cơ tim, và bệnh mạch chủ yếu các tai biến mạch não như xuất huyết não hoặc nhồi máu não. Tử vong do bệnh tim đứng hàng đầu, còn tử vong do bệnh mạch đứng thứ hai, vậy tử vong tim mạch chiếm “thủ khoa” và chuyện dễ hiểu. Ðiều đáng nói ở đây là đa số trường hợp của cả hai bệnh trên đều do một nguyên nhân là vữa xơ động mạch, mà vữa xơ động mạch lại có liên quan chặt chẽ đến cholesterol huyết. Sang thế kỷ 21, Tổ chức Y tế Thế giới cho biết tử vong tim mạch vẫn đứng đầu, do đó xét nghiệm cholesterol trong máu vẫn còn rất cần thiết trong thời gian dài dài! Bảng 1 cho thấy cholesterol càng cao thì tử vong do bệnh tim thiếu máu cục bộ càng nhiều.

Vì cholesterol máu có liên quan chặt chẽ với bệnh tim mạch, mà bệnh tim mạch là nguyên nhân tử vong hàng đầu trên thế giới. Bệnh tim mạch nói trong bài này gồm cả bệnh tim, chủ yếu các bệnh tim thiếu máu cục bộ như nhồi máu cơ tim, và bệnh mạch chủ yếu các tai biến mạch não như xuất huyết não hoặc nhồi máu não. Tử vong do bệnh tim đứng hàng đầu, còn tử vong do bệnh mạch đứng thứ hai, vậy tử vong tim mạch chiếm “thủ khoa” và chuyện dễ hiểu. Ðiều đáng nói ở đây là đa số trường hợp của cả hai bệnh trên đều do một nguyên nhân là vữa xơ động mạch, mà vữa xơ động mạch lại có liên quan chặt chẽ đến cholesterol huyết. Sang thế kỷ 21, Tổ chức Y tế Thế giới cho biết tử vong tim mạch vẫn đứng đầu, do đó xét nghiệm cholesterol trong máu vẫn còn rất cần thiết trong thời gian dài dài! Bảng 1 cho thấy cholesterol càng cao thì tử vong do bệnh tim thiếu máu cục bộ càng nhiều.

Những ai cần làm cholesterol huyết

Nếu có điều kiện, nên làm cholesterol cho tất cả mọi người trên 20 tuổi, nhưng để tiết kiệm, nên xét nghiệm ưu tiên cho những người mắc một trong những bệnh nhồi máu cơ tim, đau thắt ngực, tai biến mạch não, bệnh động mạch ngoại biên (viêm tắc động mạch chi), tăng huyết áp, đái tháo đường, béo phì; hoặc cha, mẹ, anh chị em ruột mắc những bệnh trên. Trường hợp kết quả bình thường (xem dưới), sau 5 năm mới cần làm lại.

Cholesterol huyết, bao nhiêu là cao ?

Cholesterol từ 5,2 mmol/1 trở xuống là bình thường, từ 5,2 đến 6,2 là hơi cao, từ 6,2 trở lên là cao rõ. Tuy nhiên, các con số trên chỉ là tương đối. Vì ngay những người cholesterol dưới 5,2 cũng có 3-4 phần nghìn chết do thiếu máu cục bộ (Bảng 1).

Bảng 1. Các trị số bình thường và bệnh lý của “bộ mỡ”

1. Cholesterol toàn phần

Bình thường <>Nghi bệnh lý 5.2 – 6.2 mmol/l

Bệnh lý rõ >6.2 mmol/l

2. Triglycerid

<1.72>2.3 mmol/l

3. HDL-C

>1.5 mmol/l

1.5 – 1 mmol/l

<1.0>

4. LDL-C

<3.4>4.1 mmol/l

Như vậy cholesterol huyết càng thấp càng tốt, không sợ thấp quá. Nhưng cholesterol càng cao, tử vong càng tăng: 5,2 lên 6,2 tử vong tăng gấp đôi; 6,2 lên 7,7 tử vong từ 8% tăng lên 16% !

Tại sao lại phải xét nghiệm cả “bộ mỡ’

Vài chục năm gần đây, người ta thấy phải phân biệt cholesterol tốt là HDL-C có tác dụng bảo vệ tim, với cholesterol xấu là LDL-C hay gây vữa xơ động mạch. Do đó, nên làm cả “bộ mỡ” thì tốt hơn. Bộ mỡ gồm: 1. cholesterol toàn phần; 2. Triglycerid cũng là chất mỡ nhưng không phải cholesterol; 3. HDL-C; Và 4.LDL-C. Bảng 1 trên cho biết các trị số bình thường và bệnh lí của ‘bộ mỡ”. Chú ý: (Không nên định lượng lipid toàn phần như ngày xưa, vì không giúp gì cho chẩn đoán.) – Ðịnh lượng cholesterol toàn phần và HDL không cần nhịn đói như đối với triglycerid và LDL.

Vài chục năm gần đây, người ta thấy phải phân biệt cholesterol tốt là HDL-C có tác dụng bảo vệ tim, với cholesterol xấu là LDL-C hay gây vữa xơ động mạch. Do đó, nên làm cả “bộ mỡ” thì tốt hơn. Bộ mỡ gồm: 1. cholesterol toàn phần; 2. Triglycerid cũng là chất mỡ nhưng không phải cholesterol; 3. HDL-C; Và 4.LDL-C. Bảng 1 trên cho biết các trị số bình thường và bệnh lí của ‘bộ mỡ”. Chú ý: (Không nên định lượng lipid toàn phần như ngày xưa, vì không giúp gì cho chẩn đoán.) – Ðịnh lượng cholesterol toàn phần và HDL không cần nhịn đói như đối với triglycerid và LDL.

Cholesterol cao tới bao nhiêu thì phải điều trị ?

Ngày nay, người ta căn cứ vào LDL nhiều hơn vào cholesterol toàn phần, Bảng 1 đã cho thấy LDL bao nhiêu là bệnh lí, những để điều trị người ta còn phải xét các yếu tố nguy cơ rồi phân biệt các trường hợp sau đây: 1- Trường hợp nguy cơ cao, nghĩa là có bị nhồi máu cơ tim, đau thắt ngực hoặc đái tháo đường: LDL từ 2,6 đã phải bắt đầu điều trị, và từ 3,4 đã phải dùng thuốc. 2- Trường hợp nguy cơ trung bình nghĩa là có 2 yếu tố nguy cơ trở lên (xin xem bảng 2 liệt kê các yếu tố nguy cơ thí dụ tăng huyết áp và hút thuốc lá: LDL 3,4 mới điều trị ; LDL 4,1 dùng thuốc. 3. HDL thấp <> 1,5 mmol/1 thì được trừ một yếu tố nguy cơ. 4- Tiền sử gia đình trực hệ có bệnh mạch vành sớm (nam <55> 45; nữ > 55 tuổi 5- Trường hợp nguy cơ thấp, nghĩa là chỉ có 1 yếu tố nguy cơ trong Bảng 2 : LDL phải từ 4 trở nên mới cần điều trị, và chỉ xét dùng thuốc khi LDL quá 4,9. Nếu không làm được LDL, có thể căn cứ vào cholesterol toàn phần; LDL 3,4 và 4,1 coi như tương đương với cholesterol 5,2 và 6,2.

Ðiều trị tăng cholesterol huyết như thế nào !

Trừ khi nguy cơ cao, bao giờ cũng nên bắt đầu bằng sửa đổi cách sống trong 2-3 tháng, nếu chưa đạt mục tiêu mới dùng thuốc.

Sửa đổi cách sống gồm 4 điểm chính: 1. Ăn ít mỡ bão hòa và ít cholesterol; 2. Ăn nhiều chất xơ. 3. Giảm cân nặng 4. Tăng hoạt động thể lực. Xin xem bài viết riêng về những điểm này.

Theo Thong Tin Y Dược Việt Nam

Ăn gì để tránh bị đau nhói vùng tim

Ăn gì để tránh bị đau nhói vùng tim

Đau nhói vùng tim là một loại bệnh tim mạch. Nguyên nhân gây bệnh là do mỡ bám vào các vách tim gây nên hiện tượng tắc nghẹn các mạch máu vùng tim.

Tỷ lệ mỡ tăng cao trong máu (trong máu chứa nhiều chất LDL-cholesterol, triglixerit, axit béo bão hoá) là một yếu tố quan trọng gây nên các bệnh tim mạch trong đó có bệnh đau nhói vùng tim.
Giảm được 10% lượng cholesterol trong máu có nghĩa là chúng ta đã giảm được 20% nguy cơ mắc các bệnh tim mạch. Các chuyên gia cho biết tỷ lệ cholesterol lý tưởng trong máu là dưới 2g/lít hoặc 1.6g/lít với điều kiện không hút thuốc, không thừa cân….

Để phòng tránh và điều trị bệnh đau nhói vùng tim, người bệnh phải kiểm soát được tỷ lệ cholesterol trong máu. Để làm được điều này, quan trọng nhất là chúng ta phải có một chế độ dinh dưỡng hợp lý.

Các chuyên gia trong lĩnh vực này cho biết một chế độ ăn nhiều rau xanh luôn là lựa chọn hàng đầu để chữa bệnh đau nhói vùng tim. Tuy nhiên, ngoài rau xanh cũng còn rất nhiều thực phẩm nữa giúp bạn bảo vệ sức khoẻ tim mạch
- Sử dụng nhiều dầu ô lưu hay dầu cải trong chế biến các món ăn hàng ngày.
- Hạn chế sử dụng các loại thịt mỡ động vật và các sản phẩm làm từ sữa.
- Hãy lên thực đơn với món cá béo 2 lần/tuần nhưng thay vì rán hãy kho hoặc ăn gỏi.
- Ăn nhiều ngũ cốc: lúa mỳ, cơm, đậu Hà Lan, đậu lăng, đậu xanh, hoa quả và các loại rau giàu chất xơ. Những thực phẩm này hạn chế được sự đồng hoá và dự trữ mỡ của cơ thể, do đó giúp giảm lượng cholesterol và triglixerit trong máu.
- Món tráng miệng: thay bánh ga tô, kem… bằng sữa chua.
- Chế biến nhiều món ăn hàng ngày có sử dụng hành ta, hành tây, chanh, rau thơm… và hạn chế ăn nhiều muối.
- Uống đều đặn mỗi ngày 1 ly rượu vang đỏ. Rượu vang đỏ chứa nhiều chất chống oxy hoá và tăng lượng cholesterol có lợi cho máu do đó uống đều đặn mội ngày 1 ly rượu giúp bạn phòng các bệnh tim mạch.
- Ăn nhiều hoa quả hàng ngày và ăn nhiều loại quả giúp chống lại các tế báo tự do và hạn chế sự già đi của tế bào.
- Hạn chế ăn đường
- Nói không với rượu mạnh và thuốc lá.

Theo Medecin / Dantri